KATJA SCHUURMAN WÈL,
SYLVIA MILLECAM NIET!

klik hier voor het originele artikel

Ofwel, bescherming tegen look-a-likes

Al geruime tijd kunnen bekende Nederlanders op grond van hun portretrecht optreden tegen het ongevraagd exploiteren van hun portret. In juridische bewoordingen wil dal zeggen dat ze een beroep kunnen doen op hun verzilverbare populariteit. Dat het begrip 'portret' breed gezien dient te worden, zal hieronder blijken.

Katja Schuurman zal zeker twee keer met haar ogen hebben geknipperd voordat ze besefte dat zij de dame in de reclame van ilocal (zoekmachine op het internet) niet was. De rechtszaak die Schuurman vervolgens aanspande wegens inbreuk op haar portretrecht heeft ze gewonnen. Dat deze goede afloop vooral niet per definitie vaststond, blijkt uit de rechtszaak die Sylvia Millecam jaren eerder aanspande. Aan de hand van deze twee rechtszaken zal ik trachten de positie van de bekende Nederlander tegenover look-a-likes toe te lichten.

In 1994 spande - de helaas veel te vroeg overleden bevallige alleskunner - Sylvia Millecam een rechtszaak aan tegen computerbedrijf Escom. Escom gebruikte een look-a-like van Sylvia Millecam voor één van haar reclame's. Met een beroep op haar portretrecht probeerde Millecam zich hier tegen te verzetten. Zij achtte het schadelijk dat het publiek zou denken dat zij aan de reclame meewerkte. Helaas voor haar - en onbegrijpelijk voor veel juristen - wordt Millecam niet in het gelijk gesteld op grond van het simpele feit dat zij de persoon in de reclame nu eenmaal niet is. Op de foto was het portret van het model Claudia te zien, niet dat van Millecam.

Een waarheid als een koe natuurlijk, maar moeilijk verteerbaar als bedacht wordt dat Escom - weliswaar indirect - vrijwel zeker bewust gebruik had gemaakt van de bekendheid van Millecam. Ik zal niet de enige zijn die vindt dat dit ongeoorloofd zou moeten zijn.

Zo dachten de rechters er 11 jaar later in de rechtszaak van Katja Schuurman tegen ilocal ook over. ilocal adverteert in verschillende media met een parodie op de reclame's die Schuurman voor de Gouden Gids maakt. ilocal maakt hierbij gebruik van een look-a-like van Schuurman Tijdens de rechtszaak probeerde ilocal het naderende onheil nog te keren door aan te geven dat de parodie als grap moet worden gezien. Of de rechter deze grap in heeft kunnen zien blijft in het midden. Het heeft hem er in ieder geval niet van weerhouden te oordelen dat inbreuk wordt gemaakt op de portretrechten van Katja Schuurman. ilocal werd gemaand de publicaties te staken en een rectificatie te plaatsen in onder andere De Telegraaf. Bij elke nieuwe overtreding zal een dwangsom van € 10.000,- worden opgelegd.

Zou het beroep van Schuurman op haar portretrecht niet zijn gehonoreerd, dan had zij nog een beroep op haar merkrechten achter de hand gehad. Schuurman was zo verstandig geweest haar portret vast te leggen als handelsmerk. Heel simpel zou je kunnen zeggen dat haar uiterlijk daarmee in feite het logo van het bedrijf Katja Schuurman is.
Zou Millecam destijds haar verschijning als merk hebben gedeponeerd, dan was het oordeel van de rechter waarschijnlijk alsnog in haar voordeel uitgevallen.

Steven de Roo

Mr. Steven de Roo studeerde af op 'Topsporters als merk' bij de Merkplaats en schrijft over Bekende Nederlanders en hun rechten in elk nummer van Winners & Co.

KATJA SCHUURMAN WÈL, SYLVIA MILLECAM NIET!

KATJA SCHUURMAN WÈL,
SYLVIA MILLECAM NIET!