Harry Potter vs. Tanja Trotter
Auteursrecht of censuur?
Amsterdam, Herengracht, 4-9-08
De kans is groot dat je wel eens een boek uit de populaire Harry Potter serie van de Britse schrijver J.K. Rowling hebt gelezen.
Rowling is verantwoordelijke voor een van de meest succesvolle boekenseries aller tijden.
De keerzijde van succes is dat er altijd snel mensen zullen zijn die op, al dan niet juiste wijze, een graantje van dat succes willen meepikken. Zo kwam de Russische auteur Dmitri Jemets met een op Harry Potter geïnspireerde serie boeken op de markt met als hoofdfiguur een zekere Tanja Grotter ("Tanya Grotter" in Engelse transcriptie), ook leerlinge aan een Hogeschool voor Tovenarij. Boeken als "Tanja Grotter en de Magische contrabas" en "Tanja Grotter en de Verdwenen Etage" verkochten in Rusland bijna even goed als de Russische vertaling van Harry Potter. Toen een Nederlandse uitgeverij de Nederlandse vertalingen van een paar delen op de markt wilde brengen, werd deze door de advocaten van mevrouw Rowling aangeklaagd wegens plagiaat.
Het boek Tanja Grotter en de Magische Contrabas van de Russische schrijver Dimitri Yemetz mocht vervolgens niet in Nederland verschijnen. Dat is de uitspraak van het kort geding dat J.K. Rowling, Warner Bros. en Uitgeverij De Harmonie aanspanden tegen de Nederlandse uitgever Byblos.Het unieke karakter van de Harry Potterserie werd bevestigd door de president van de rechtbank Amsterdam, die uitspraak deed over de aangekondigde verschijning van het boek Tanja Grotter en de Magische Contrabas in Nederland. Op alle punten werden J.K. Rowling en haar mede-eisers in het gelijk gesteld. De Nederlandse rechter bepaalde dat de vertaling een duidelijke inbreuk op het auteursrecht van J.K. Rowling vormt en merkinbreuk maakt op de rechten van Warner Bros. De auteur pleitte onschuldig omdat hij Tanja Grotter-verhalen als parodie beschouwde (parodie wordt normaal gezien niet als auteursrechtenschending gezien). De rechtbank benadrukte het unieke karakter van Harry Potter en stelde vast dat Tanja Grotter niet als parodie beschouwd kan worden.
De weloverwogen uitspraak kan een belangrijke precedent werking hebben in de rest van Europa, waarmee het belang van de bescherming van auteurs- en merkrechten nogmaals is bevestigd. In Rusland wordt dit voorval vaak beschouwd als een voorbeeld van moderne censuur. Ook in het kamp van de tegenstanders van copyright haalt men het al te graag naar boven. In Rusland zelf worden de Tanja Grotter boeken wel uitgegeven en verkocht.
Wil je meer weten over auteursrecht en het beschermen van al je ideeën dan kan je een mailen naar info@demerkplaats.nl.
merken | handelsnamen | domeinnamen | auteursrecht
Merkenbureau de Merkplaats | Herengracht 227, 1016 BG Amsterdam
tel +31 (0)20-330 66 10 | fax +31 (0)20-330 66 11 | info@deMerkplaats.nl
